Дерек көзі: Жасанды интеллект Бүгін, 27 шілде күні, тұңғыш қазақ ғарышкері, Кеңес Одағының Батыры, Халық қаһарманы, авиация генерал-майоры Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров 80 жасқа толды, деп хабарлайды NaizaNews.kz ҚР Қорғаныс министрлігіне сілтеме жасап.
Тоқтар Әубәкіров 1946 жылғы 27 шілдеде Қарағанды облысының Бірінші май ауылында дүниеге келген. Жастайынан авиацияға қызығып, аэроклубқа қатысып, алғашқы парашюттік секірулерін жасады. Мектептен кейін Армавир жоғары әскери авиациялық училищесіне оқуға түсіп, кейін Қиыр Шығыстағы әскери авиация бөлімдерінде қызмет етті.
Кейін ол сынақшы-ұшқыш болуды мақсат етті. 1976 жылдан бастап А. И. Микоян атындағы тәжірибелік-конструкторлық бюрода жұмыс істеді. Қызмет жылдарында 50-ден астам жаңа әскери авиациялық техниканы сынақтан өткізіп, ұшақтардың сенімділігі мен қауіпсіздігін арттыруға үлес қосты.
1988 жылы Тоқтар Әубәкіров Кеңес Одағы тарихында алғаш рет әуеде екі мәрте жанармай құйып, Солтүстік полюске дейін ұшу тапсырмасын орындады. Осы ерлігі үшін оған Кеңес Одағының Батыры атағы берілді.
1989 жылы ол әлемде алғаш болып МиГ-29К палубалық жойғыш ұшағын авиакрейсерге қондырып, кейін сол кемеден трамплин арқылы қайта ұшты. Бұл жетістік Гиннестің рекордтар кітабына енгізілді.
1991 жылғы 2 қазанда Тоқтар Әубәкіров «Союз ТМ-13» ғарыш кемесімен ғарышқа ұшып, тұңғыш қазақ ғарышкері атанды. Ол «Мир» орбиталық стансасында 7 тәулік 22 сағат 13 минут болып, ғылыми-зерттеу бағдарламасын орындады. Экспедиция кезінде экология, медицина, биология және материалтану бағыттары бойынша зерттеулер жүргізілді. Арал теңізінің экологиялық жағдайына қатысты тәжірибелер ерекше маңызға ие болды.
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін Тоқтар Әубәкіров ұлттық ғарыш саласының қалыптасуына атсалысып, Президенттің ғарыш мәселелері жөніндегі кеңесшісі болды. 1992–1993 жылдары Қорғаныс министрінің орынбасары қызметін атқарып, елдің Қарулы күштерінің ұйымдастырушылық және құқықтық негіздерін қалыптастыруға үлес қосты.
Кейін бірнеше рет Мәжіліс депутаты болып сайланып, елдің қоғамдық-саяси өміріне белсенді араласты.
Бүгінде Тоқтар Оңғарбайұлы қоғамдық жұмыстарға қатысып, жастарды отансүйгіштікке тәрбиелеуге, әскери қызметтің беделін арттыруға және ұлттық құндылықтарды насихаттауға көңіл бөліп келеді. Ол «Отан» орденінің және көптеген мемлекеттік әрі халықаралық наградалардың иегері.