Дерек көзі: Жасанды интеллект Түркістан облысының Созақ ауданында археологтар кейінгі қола дәуірі мен Қаңлы мемлекеті кезеңіне жататын ежелгі қорымдарды зерттеп жатыр, деп хабарлайды NaizaNews.kz Otyrar.kz сайтына сілтеме жасап.
Табылған нысандардың бірі біздің дәуірімізге дейінгі X-IX ғасырларға жатады. Оның диаметрі шамамен 10 метр. Құрылыс тігінен орнатылған тас плиталардан тұрғызылған.
Кешеннің орталық бөлігінде екі жерлеу орны болған. Археологтардың мәліметінше, қорым ежелгі заманда-ақ тоналған. Соған қарамастан мамандар керамика сынықтары мен тас тұмар тапқан. Бұл заттар нысанның жасын анықтауға көмектесті.
Ғалымдардың айтуынша, кешеннің дөңгелек жоспарлануы Оңтүстік Қазақстан үшін ерекше құбылыс саналады.
Сондай-ақ археологтар Қызылкөл-1 қорымының үшінші обасын зерттеді. Криптадан ер адам, әйел және екі баланың сүйегі табылды. Табылған заттардың арасында сусар немесе түлкі сүйегінен жасалған тұмарлар да бар.
Мамандардың ерекше назарын әйелдің бас сүйегі аударды. Самай сүйегі тұсында дөңгелек тесік анықталған. Алдын ала болжам бойынша, мұндай зақым ежелгі қару — клевецтің соққысынан қалуы мүмкін.
Ғалымдар жарақат әйел тірі кезінде алынған деп санайды. Қазір екі нұсқа қарастырылып жатыр. Бірінші нұсқа бойынша, әйел жерлеу рәсімі кезінде өлтіріліп, ер адаммен бірге жерленуі мүмкін.
Екінші нұсқаға сәйкес, ол шайқасқа қатысып, өлімге әкелген жарақат алған болуы ықтимал. Археолог Александр Подушкин Қаңлы мемлекетінің құрамында сармат тайпалары болғанын, ал олардың қоғамында әйелдер соғысқа қатысуы мүмкін екенін атап өтті.
Өлімнің нақты себебін мамандар сүйектер мен бас сүйектегі зақымды қосымша зерттегеннен кейін анықтай алады.